Testament napisany na komputerze i podpisany ręcznie – czy jest ważny?
W dobie powszechnej cyfryzacji i faktu, że większość dokumentów sporządzamy dziś na komputerach, naturalne wydaje się pytanie: czy można w ten sam sposób przygotować swój testament, a następnie go wydrukować i podpisać?
Krótka odpowiedź brzmi: NIE. Testament sporządzony na komputerze, wydrukowany i jedynie podpisany ręcznie jest w świetle polskiego prawa nieważny.
Dlaczego pismo ręczne jest kluczowe?
Polskie prawo spadkowe rygorystycznie podchodzi do formy rozrządzeń na wypadek śmierci. Aby tzw. testament własnoręczny (holograficzny) był ważny, musi bezwzględnie spełniać wymogi określone w art. 949 § 1 Kodeksu cywilnego. Przepis ten wprost nakazuje, aby spadkodawca:
-
napisał go w całości pismem ręcznym,
-
podpisał go,
-
opatrzył datą.
Wymóg napisania testamentu w całości pismem ręcznym oznacza całkowite wykluczenie jakichkolwiek urządzeń mechanicznych czy elektronicznych.
Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą:
-
Nieważny jest testament wydrukowany, napisany na maszynie lub na tablecie/telefonie – nawet jeśli testator osobiście wpisał tekst na klawiaturze.
-
Niedopuszczalne jest korzystanie z oprogramowania, które jedynie odwzorowuje lub imituje charakter pisma testatora.
-
Pisma własnoręcznego nie stanowi tekst odtworzony za pomocą ksero, skanera, kalki czy faksu. Ważne są wyłącznie oryginalne znaki pisarskie postawione ręką spadkodawcy.
Brak „testamentu elektronicznego” w polskim prawie
Warto podkreślić, że polskie ustawodawstwo nie przewiduje obecnie formy „testamentu elektronicznego”. Wydrukowany dokument opatrzony odręcznym podpisem nie wywoła skutków prawnych związanych z dziedziczeniem testamentowym.
W takiej sytuacji dojdzie do dziedziczenia ustawowego (według reguł kodeksowych) lub na podstawie innego, wcześniej i prawidłowo sporządzonego testamentu. Sam nieważny wydruk może ewentualnie posłużyć w sądzie jedynie jako środek dowodowy (np. wskazówka interpretacyjna przy ustalaniu rzeczywistej woli zmarłego), ale nie zastąpi dokumentu powołującego do spadku.
Jeżeli mają Państwo wątpliwości, czy Państwa testament został sporządzony w sposób zabezpieczający interesy najbliższych, zapraszamy do kontaktu z naszą Kancelarią. Pomagamy w prawidłowym formułowaniu zapisów spadkowych oraz analizujemy ważność istniejących dokumentów.
